TẦM QUAN TRỌNG CỦA CÁC NHÓM VITAMIN ĐỐI VỚI CƠ THỂ NGƯỜI (PHẦN 1)

TẦM QUAN TRỌNG CỦA CÁC NHÓM VITAMIN ĐỐI VỚI CƠ THỂ NGƯỜI (PHẦN 1)

262 - 05/01/2018

TS. ĐÀM ANH TUẤN (ST)

Vitamin đóng vai trò là chất xúc tác trong các phản ứng sinh hóa, từ quá trình trao đổi chất, đến xây dựng hệ thống miễn dịch trong cơ thể. Vitamin có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc sản sinh năng lượng, duy trì các hoạt động sống của cơ thể. Mỗi loại vi chất có những công dụng riêng và đều chứa trong nguồn thực phẩm hàng ngày. Vitamin giúp chuyển hóa tối đa chất dinh dưỡng thành năng lượng sống cho cơ thể, tăng cường sức đề kháng, bảo vệ cơ thể.

- Vitamin A

Vitamin A là một chất thuộc nhóm vi chất dinh dưỡng, là những chất mà cơ thể hầu như không thể tự tổng hợp được mà phải đưa từ ngoài vào ( thường là từ thực phẩm) với một lượng rất nhỏ so với khẩu phần ăn hàng ngày.
Vitamin A có rất nhiều tác dụng quan trọng đối với cơ thể nhưng bạn cần biết những vai trò chính yếu sau đây:


-Trên mắt, Vitamin A có vai trò tạo sắc tố võng mạc giúp mắt nhìn được trong điều kiện thiếu ánh sáng, nếu thiếu vitamin A sẽ giảm khả năng nhìn trong bóng tối hay còn gọi là mắc bệnh quáng gà, nếu không điều trị sẽ dẫn tới mù lòa.


-Trên da và niêm mạc, Vitamin A giúp tăng tiết chất nhày và ức chế sự sừng hóa. Nếu thiếu Vitamin A sẽ làm giảm bài tiết chất nhày và tăng sự sừng hóa khiến cho mắt bị khô da bị khô, nứt nẻ và sần sùi.


-Trên xương, cùng với Vitamin D, Vitamin A có vai trò giúp cho sự phát triển xương và tham gia vào quá trình phát triển cơ thể, đặc biệt ở trẻ em. Nếu thiết Vitamin A trẻ em sẽ còi xương, chậm lớn.


-Trên hệ miễn dịch, Vitamin A giúp tăng tổng hợp các protein miễn dịch nâng, cao sức đề kháng của cơ thể do có tác dụng chống oxy hóa. Khi thiếu Vitamin A cơ thể dễ bị mắc bệnh nhiễm khuẩn và tổn thương ở đường hô hấp, tiêu hóa, tiết niệu, sinh dục. Dễ nhạy cảm với tác nhân gây ung thư.

Khi trẻ bị thiếu vitamin A thường bị mắc bệnh khô mắt mà biểu hiện lâm sàng sớm nhất là quáng gà, phát hiện bệnh thông qua các biểu hiện: vào lúc chậm choạng tối, đứa trẻ trở nên nhút nhát, chỉ ngồi yên tại chỗ, không dám đi lại hoặc chạy đùa theo bạn. Trẻ lớn thường phải lần tường khi đi lại và hay va vấp vào những đồ vật trên lối đi và hay bị vấp ngã. Khi bệnh tiến triển nặng hơn thì lòng trắng của mắt mất vẻ bóng nhẵn, xuất hiện nếp gấp về sau cả lòng đen cũng bị đục. Lúc này trẻ sợ ánh sáng, luôn nheo mắt, thậm chí nhắm nghiền mắt hay quay vào chỗ tối.

- Vitamin C

Vitamin C, còn được gọi là acid ascorbic , là một acid hòa tan trong nước trong chất dinh dưỡng được tìm thấy trong một số loại thực phẩm. Trong cơ thể, Vitamin C là một trong nhiều chất tham gia hệ thống phòng thủ chống oxy hóa của cơ thể. Các chất chống oxy hóa (vitamin E, beta-caroten, Vitamin C) có thể chuyển các tác nhân gây oxy hóa thành những chất vô hại và thải ra nước tiểu.


Vitamin C kết hợp với nhiều dạng gốc tự do và “quét dọn” chúng ra khỏi cơ thể, giúp phục hồi Vitamin E trở lại dạng có khả năng chống oxy hóa. Cơ thể cũng cần vitamin C để làm cho collagen , một protein cần thiết để giúp vết thương chóng lành. Ngoài ra, vitamin C giúp cải thiện sự hấp thu sắt từ thức ăn thực vật và giúp cho hệ thống miễn dịch hoạt động đúng để bảo vệ cơ thể khỏi bệnh tật.

Cơ thể bị thiếu hụt Vitamin C sẽ gây ra các triệu chứng như: Chảy máu chân răng, dễ bị các vết thâm tím, đau nhức cơ thể, hay bị cảm và nhiễm trùng, chảy máu cam, da nhăn, sạm, hay dị ứng, loãng xương, vết thương lâu lành, giảm khả năng sinh sản.

- Vitamin D

Vitamin D là một nhóm các Secosteroid tan được trong chất béo, có chức năng làm tăng cường khả năng hấp thu Canxi và Phosphat ở đường ruột. Ở người, các hợp chất quan trọng nhất trong nhóm này là vitamin D3 (còn được gọi là Cholecalciferol) và vitamin D2 (Ergocalciferol). Cholecalciferol và Ergocalciferol có thể đưa vào cơ thể qua việc ăn uống và các biện pháp bổ sung. Cơ thể cũng có thể tổng hợp vitamin D (đặc biệt là Cholecalciferol) ở da, từ Cholesterol, khi da được tiếp xúc đủ với ánh nắng mặt trời (vì thế nó còn được mệnh danh là "vitamin ánh nắng").

Vitamin D3 có vai trò quan trọng trong quá trình tạo xương nhờ tác dụng chuyển hóa các chất vô cơ mà chủ yếu là canxi và phosphat. Vitamin D3 làm tăng hấp thu canxi và phosphat ở ruột, tăng tái hấp thu canxi ở ống lượn gần, tham gia vào quá trình canxi hóa sụn tăng trưởng.
Vitamin D3 giúp tăng lượng protein tạo xương osteocalcin. MK7 giúp hoạt hóa protein tạo xương Osteocalcin, giúp gắn canxi vào khung xương. Theo Allison (2000), khi cơ thể thiếu MK-7, Protein Osteocalcin dù đã được tạo ra nhưng vẫn không có khả năng gắn và mang calci vào khung xương.

Nguyên nhân dẫn đến còi xương ở trẻ em là do thiếu ánh sáng, hoặc do ăn uống không đầy đủ dẫn đến thiếu vitamin D3. Khi thiếu vitamin D3 sẽ làm giảm hấp thu calci ở ruột, thận gây nên bệnh còi xương. Dấu hiệu sớm của còi xương là trẻ ngủ không ngon giấc, hay quấy khóc, ra mồ hôi trộm về đêm, máng tóc ở phái sau gáy và hai thái dương mọc rất thưa. Nếu thiếu vitamin D kéo dài có thể làm chậm biết ngồi, chậm biết đi ; chân bị cong vẹo sinh ra chứng vòng kiềng. Khi bị còi xương trẻ ra nhiều mồ hôi nên dễ bị mất nhiệt và có thể dẫn đến nhiễm khuẩn đường hô hấp.

- Vitamin E

Vitamin E là một chất béo hòa tan trong chất dinh dưỡng được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm. Trong cơ thể, nó hoạt động như một chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ các tế bào khỏi những thiệt hại gây ra bởi các gốc tự do. Các gốc tự do là những hợp chất được hình thành khi cơ thể chúng ta chuyển đổi các thực phẩm chúng ta ăn thành năng lượng. Mọi người cũng được tiếp xúc với các gốc tự do trong môi trường từ khói thuốc lá, ô nhiễm không khí và ánh sáng cực tím từ mặt trời. Cơ thể cũng cần vitamin E để thúc đẩy hệ thống miễn dịch nhằm chống lại vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể. Vitamin E giúp mở rộng mạch máu và giảm khả năng bị máu đông.


Thiếu Vitamin E là rất hiếm ở những người khỏe mạnh. Đó là hầu như luôn luôn liên quan đến một số bệnh mà chất béo không được tiêu hoá hoặc bị hấp thụ đúng. Ví dụ như bệnh Crohn, bệnh xơ nang, và một số bệnh di truyền hiếm gặp như abetalipoproteinemia và mất điều hòa do thiếu vitamin E (AVED). Vitamin E cần một số chất béo cho hệ thống tiêu hóa để hấp thụ nó.
Sự thiếu hụt vitamin E có thể gây ra thiệt hại dây thần kinh và cơ bắp mà kết quả đến mất cảm giác ở tay và chân, mất kiểm soát chuyển động cơ thể, suy nhược cơ bắp, và các vấn đề tầm nhìn. Một dấu hiệu của sự thiếu hụt là một hệ thống miễn dịch suy yếu.

Bình luận

Ảnh đại diện của bạn