Lệ chi viên- Đại án diệt môn 3 đời của công thần Nguyễn Trãi

Lệ chi viên- Đại án diệt môn 3 đời của công thần Nguyễn Trãi

203 - 21/03/2018

Lịch sử Việt Nam đã từng ghi nhận những án oan thấu trời của các bậc công thần, như oan sai Đỗ Thích hành thích Đinh Tiên Hoàng, hay Trần Nguyên Hãn bị vua Lê Thái Tổ quy cho tội phản nghịch. Nhưng có lẽ, vụ oan sai lớn nhất, oan nghiệt nhất lại chính là việc Nguyễn Trãi- công thần nhà Lê Sơ, đại thi hào của dân tộc bị vu cáo giết vua, gây nên thảm kịch diệt môn 3 đời mà người đời vẩn còn nhớ đến với cái tên: “Lệ Chi Viên”.

 

Tiểu sử Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi, hiệu là Ức Trai, ông sinh năm 1380 tại làng Nhị Khê, huyện Thường Phúc, nay là huyện Thường Tín, Hà Tây. Ông là nhà thơ lớn, nhà chính trị lỗi lạc dưới thời nhà Hồ và nhà Lê sơ Việt Nam.

Nguyễn Trãi thi đỗ Thái học sinh vào năm 1400 và làm quan dưới triều nhà Hồ. Khi quân Minh xâm lược, cha ông là Nguyễn Phi Khanh đầu hàng rồi bị bắt về Trung Quốc, Nguyễn Trãi cũng đi theo. Đến ải Nam Quan, cha ông khuyên ông quay về mà bàn mưu để trả nợ nước, báo thù nhà. Sau khi nhà Hồ sụp đổ, nước Đại Ngu hoàn toàn rơi vào tay của nhà Minh, Nguyễn Trãi tìm đến khởi nghĩa Lam Sơn, theo Lê Lợi tham gia khởi nghĩa. Ông trở thành quân sư, là mưu sĩ đắc lực của nghĩa quân Lam Sơn trong việc bày mưu tính kế cũng như sách lược ngoại giao với quân Minh.


Năm 1428, Nguyễn Trãi được Lê Lợi ban cho tước Quan phục hầu và khắc tên lên biển khai quốc công thần. Năm 1439, sau khi về Côn Sơn ở ẩn, ông được vua Lê Thái Tông mời ra làm quan, ban cho chức tước là Vinh lộc Đại phu,Nhập nội Hành khiển Môn hạ sảnh Tả ty Hữu Gián nghị Đại phu kiêm Hàn Lâm viện Học sĩ Tri Tam quán sự Đề cử Côn Sơn Tư Phúc tự.

Có thể nói, Nguyễn Trãi sống một cuộc đời bình dị, cần kiệm liêm chính mà đến cả nho sĩ Nguyễn Mông Tuân cũng phải công nhận.


Án oan Lệ Chi Viên

Dân gian tương truyền, Nguyễn Phi Khanh, thân phụ của Nguyễn Trãi khi còn làm quan, ông cho học trò đi phát cỏ trong vườn để làm lớp học. Một đêm, ông nằm mơ thấy một người phụ nữ dẫn bầy con nhỏ đến trước mặt ông, quỳ xuống xin rằng vì đàn con nhỏ mà chưa kịp dọn nhà, xin ông cho thêm ít hôm rồi sau đó sẽ dọn đi ngay. Sáng hôm sau, Nguyễn Phi Khanh tỉnh dậy rồi ngẩm nghĩ về giấc mơ kì lạ, rồi ông cũng quên bẵng đi. Vài ngày sau khi đang ngồi đọc sách, đám học trò ông chạy vào báo rằng khi đang phát cỏ thì thấy một ổ rắn con cùng con rắn mẹ rất lớn nên đã đập chết, có con rắn mẹ thì bò nhanh nên không đập kịp, ông mới ngẫn người. Đêm đó khi đang đọc sách, bất ngờ một giọt máu rơi từ trần nhà xuống trang sách ông đang đọc, đúng ngay chữ “tộc” và thấm ướt ba trang giấy. Nhìn lê ông thấy một con rắn vừa trườn đi, ông hiểu rằng tai ương sẽ giáng xuống ba đời nhà ông.


Tương truyền con rắn sau khi ôm hận Nguyễn Phi Khanh, đã hóa thành Nguyễn Thị Lộ để tìm cách tiếp cận Nguyễn Trãi. Khi làm quan dưới triều Hồ, trong một lần đi ngang làng Vũ Lăng thấy Thị Lộ đang bán chiếu bèn buông lời thơ:

Ả ở đâu mà bán chiếu gon,

Chẳng hay chiếu bán hết hay còn ?

Xuân xanh nay độ bao nhiêu tuổi ?

Đã có chồng chưa ? được mấy con ?

 

Không ngờ cô nàng bán chiếu ứng khẩu đáp lại ngay :

 

Tôi ở Tây Hồ bán chiếu gon .

Can chi ông hỏi hết hay còn ?

Xuân xanh vừa độ trăng tròn lẽ.

Chồng còn chưa có, có chi con !

Quá mến mộ trước tài sắc của Thị Lộ, Nguyễn Trãi cưới bà làm thiếp. Sau này Nguyễn Thị Lộ được tiến cung, trở thành Lễ nghi học sĩ ngày đêm hầu cạnh cung vua. Năm 1442, vua Lê Thái Tông trên đường đi Chí Linh duyệt binh thì ghé Côn Sơn để thăm Nguyễn Trãi. Lúc này Thị Lộ cũng đang ở đây thăm chồng, nên khi vua đi, bà cũng theo vua về kinh sư.

Ít hôm sau, khi vua đang xa giá tại Lệ Chi Viên làng Đại Lai, tỉnh Bắc Ninh thì bất ngờ lâm bệnh rồi băng hà. Triều thần bí mật đưa vua về kinh đô, sau đó bắt Nguyễn Thị Lộ tội giết vua và vu cho Nguyễn Trãi là đồng lõa. Nguyễn Trãi cùng toàn bộ gia quyến ba đời bị đưa ra hành quyết, chỉ duy nhất một người cháu của Nguyễn Trãi là Nguyễn Anh Vũ sống sót, vụ án trở thành án oan lớn nhất lịch sử Việt Nam.

 

Bình luận

Ảnh đại diện của bạn