MỊ TRONG ĐÊM ĐÔNG CỨU A PHỦ

MỊ TRONG ĐÊM ĐÔNG CỨU A PHỦ

1,103 10/01/2019

Đề 3: Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Mị trong đêm đông cứu A Phủ trong tác phẩm “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài.

Ø  Giới thiệu tác giả

-      Tô Hoài là một nhà văn lớn thành công trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp.

-      Ông có vốn kiến thức sâu rộng về phong tục tạp quán của nhiều vùng đất xa xôi trên đất nước ta, đặc biệt là dân tộc ít người ở vùng đất Tây Bắc.

-      Tô Hoài đã từng nói: “Đất và người Tây Bắc đã để nhớ trong tôi nhiều quá”. Từ đó truyện “Tây Bắc” ra đời.

Ø Giới thiệu tác phẩm

-      Xuất xứ: “Vợ Chồng A Phủ” được trích trong tập truyện “Tây Bắc” và là truyện ngắn thành công nhất của Tô Hoài cũng như của VHVN thời kháng chiến chống Pháp

-      Hoàn cảnh sáng tác: Truyện được sáng tác năm 1952 khi nhà văn cùng bộ đội vào giải phỏng Tây Bắc.

-      Ví trí đoạn trích: Đoạn trích nằm ở phần đầu của tác phẩm. Kể về số phận của những người bị áp bức, bốc lột bởi giai cấp thống trị miền núi. Tiêu biểu là nhân vật Mị và A Phủ.

Ø Giới thiệu luận đề: Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm đông cứu A Phủ.

Ø Chuyển ý: Sau đây chúng ta cùng phân tích

I.            Thân bài:

1.    Dẫn dắt:

Tô Hoài đã rất tinh tế khi giới thiệu nhân vật Mị bằng những chi tiết hấp dẫn, lôi cuốn, gợi sự thắc mắc về nhân vật.

-      Vị trí: Mị luôn ngồi “quay sợi gai”, “bên tảng đá”, “cạnh tàu ngựa”.

+ “Bên tảng đá”: câm lặng, chai sạn về cảm xúc, trơ lì như tảng đá.

+ “Cạnh tàu ngựa”: Mị luôn được so sánh với trâu, với ngựa, cái buồng cô ở, cái chỗ cô làm luôn ở cạnh chuồng ngựa.

-      Thái độ của Mị: Lúc nào Mị cũng “cúi mặt, mặt buồn rười rượi”. à Mị làm việc như một cỗ máy, 1 cái xác không hồn. Nó như một quá trình được lặp đi lặp lại với nhịp điệu mòn mỏi, chán nản, thiếu sinh khí, thiếu sức sống.

-      Không gian: đối lập, tương phản giữa:

+ Hình ảnh tấp nập, nhộn nhịp của nhà Thống lí giàu sang quyền quý.

+ Hình ảnh một cô gái nhỏ nhoi, yếu ớt, cô đơn, buồn bã

à Cách giới thiệu nhân vật của Tô Hoài rất khéo với cách miêu tả quan sát từ xa đến gần,từ khái quát đến cụ thể nhằm vén lên bức màn bí mật về số phận của một con người. Nhưng dẫu số phận của Mị có bất hạnh, có khổ sở như thế nào đi chăng nữa nhưng đâu đó trong thâm tâm Mị vẫn tồn tại những sức sống tiềm tàng, mãnh liệt. Cuộc trỗi dậy lần 3 cũng là lúc Mị tìm thấy được ánh sáng của sự tự do.

2.    Phân tích

a.  Tác nhân quyết định:

“Hai dòng nước mắt bò xuống hai hõm má đã xám đen lại của A Phủ”

Giọt nước mắt này chứng tỏ sự tuyệt vọng đến cùng cực của A Phủ khi anh phải trơ mắt đón nhận cái chết đang dần đến với mình trong sự bất lực của bản thân.

à Chính dòng nước mắt này đã làm tan chảy trái tim của Mị vốn bị đông cứng, lạnh giá sau những năm bị áp bức, bốc lột.

b.   Quá trình thức tỉnh, diễn biến tâm trạng nhân vật Mị.

Ø Lúc đầu: Trước khi thấy A Phủ khóc

-      “Những đêm đông trên núi cao dài và buồn” nên đêm nào Mị cũng thức dậy thổi lửa, hơ tay. Đó là thói quen, là nhu cầu bức thiết, không thể thiếu.

-      Mỗi lần sưởi lửa, Mị đều chứng kiến cảnh A Phủ bị trói đứng, bị bỏ đói suốt mấy ngày nhưng “Mị vẫn thản nhiên thổi lửa hơ tay. Nếu A Phủ là cái xác đứng đấy, cũng thế thôi”. Mị hoàn toàn vô cảm trước cảnh trói người trong nhà thống lí. Tâm hồn Mị như tê dại trước mọi chuyện, kể cả khi Mị bị A Sử đánh ngã ngay trên cửa bếp, nhưng hôm sau Mị vẫn thản nhiên ra sưởi lửa như đêm trước…

  à Đây là một tâm lý bình thường, tự nhiên. Mị đã bị mất luôn cả tình người thường thấy ở người phụ nữ.

Ø Về sau: Khi nhìn thấy A Phủ khóc:

-      Khi chứng kiến cảnh A Phủ khóc, trong Mị chợt thấy trỗi dậy sự đồng cảm, chợt nhớ cảnh Mị cũng tự bị trói như thế “nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ không lau đi được”. Mị xót xa cho mình à Điều này đã thức dậy trong lòng Mị tình người bởi “trong người lại ngẫm đến Mị” và Mị rất thấu hiểu nỗi đau của A Phủ.

-      Mị nhận thức rõ tội ác của cha con nhà thống lí:

+ Mị nhận ra mình không phải là nạn nhân duy nhất của nhà thống lí mà trước đó là người đàn bà đã chết và ngày trước mặt Mị chính là A Phủ.

+ Mị nhận ra tội ác tày trời, sự bất công, vô lí mà A Phủ phải gánh chịu “Người kia việc gì phải chết thế”. Mị không muốn A Phủ chết. Mị thấy lo lắng cho số phận của A Phủ “chỉ đêm mai là người kia sẽ chết, chết đau, chết đói, chết rét”.

+ Mị lên án nhà thống lí “Chúng nó thật độc ác”. Mị hiểu một điều:  cha con thống lí không phải là gia đình của mình mà chính là kẻ thù không đội trời chung với mình cũng như những người bị chúng bốc lột dã man.

-      Rồi Mị lại tưởng tượng: “biết đâu A Phủ trốn được rồi…thì Mị sẽ bị trói thay vào đấy. Mị phải chết trên cái cọc ấy”. Mị sợ. Nỗi lo lắng của Mị cũng là một khía cạnh của lòng ham sống, nó đã tiếp thêm sức mạnh cho Mị thoát khỏi số phận. Nhưng tình thương người lớn hơn nỗi thương thân nên “trong tình cảnh này, làm sao Mị cũng thấy sợ” à Lòng thương người đã giúp Mị có đủ sức mạnh để đi đến hành động đột ngột, táo bạo, quyết liệt.

-      Những suy nghĩ đó đưa Mị đến hành động táo bạo, dũng cảm: “Mị rón rén rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây” cởi trói, giải thoát cho A Phủ. Thế nhưng khi cởi trói cho A Phủ thì Mị cũng “hốt hoảng” bảo A Phủ “đi ngay” à Đó là sự hốt hoảng, bàng hoàng của Mị khi ý thức được mình vừa làm một việc tày trời có tính chất đánh đổi cả tính mạng của mình.

-      Khi A Phủ “đã quật sức vùng dậy chạy” thì Mị “đứng lặng trong bóng tối. Đó là khoảng lặng diễn ra cuộc đấu tranh nội tâm có tính chất quyết định cuộc đời của Mị: đi hay ở, sống hay chết, nô lệ hay tự do? à Đây là một hành động theo bản năng, theo thói quen bởi không dễ gì từ bỏ nỗi sợ hãi từ trong xương tủy của Mị.

-      Cuối cùng Mị quyêt định chạy theo A Phủ: Đây là một sự lựa chọn đúng đắn, thể hiệ khát vọng sống, khao khát sự tự do mãnh liệt của Mị.

à Mị là một cô gái có sức sống mãnh liệt. Chính khát vọng sống tự do đã cho Mị sức mạnh dẫn đến hành động quyết liệt của cô để cứu người và cứu mình. Nhà văn đã dựng công miêu tả tâm lí nhân vật Mị với những diễn biến tâm trạng phức tạp.

3.    Đánh giá

a.    Nội dung:

-      Cuối cùng Mị quyêt định chạy theo A Phủ: Đây là một sự lựa chọn đúng đắn, thể hiệ khát vọng sống, khao khát sự tự do mãnh liệt của Mị. Chạy theo A Phủ có nghĩa là Mị từ bỏ cuộc đời nô lệ của mình để đến với ánh sáng của sự tự do.

-      Đây cũng chính là lúc cô chiến thắng cả cường quyền, thần quyền mà nhà thống lí dùng để cai trị Mị bao nhiêu năm qua.

-      Cắt dây trói cho A Phủ cũng là lúc Mị cắt đứt sợi dây trói buộc cuộc đời mình với gia đình nhà thống lí, cô không còn bất kì mói quan hệ nào với chúng nó nữa.

-      Hành động này của Mị không chỉ cứu người mà còn cứu bản thân mình. Đây chính là giá trị nhân đạo của tác phẩm

b.    Nghệ thuật:

- Nghệ thuật kể chuyện: lối trần thuật hấp dẫn, lôi cuốn người đọc, giọng văn trầm lắng. Lối trần thuật ăn nhập vs nội dung , tư tưởng tác phẩm.
-Nghệ thuật miêu tả tâm lí và tính cách nhân vật :
+ Nhà văn ít miêu tả hành động mà chủ yếu là khắc họa tâm tư, thế giới đời sống nội tâm nhân vật.
+ Giong kể có lúc hòa nhập vào dòng tâm tư của nhân vật, vẻ lên đủ loại cung bậc tình cảm của nhân vật.
- Nghệ thuật tả cảnh : cảnh thiên nhiên thơ mộng được miêu tả bằng ngôn ngữ giàu chất thơ, giàu tính tạo hình. Cảnh miền núi TB hiện lên bởi cảnh sinh hoạt, phong tục tập quán.

III. Kết bài

-      “Vợ chồng A Phủ” là một tuyệt tác nghệ thuật, là một trong nhưng tác phẩm hay nhất, tiêu biểu nhất của Tô Hoài. Tác phẩm là một bức tranh hiện thực sâu sắc về cuộc sống gian khổ của người dân miền núi, ở vùng cao. Họ luôn phải chịu sự bất công, sự áp bức bốc lột của giai cấp thống trị.

-      Phải là một người am hiểu, một người có kiến thức sâu rộng về phong tục tạp quán của những dân tộc it người của đất nước Việt Nam, Tô Hoài mới có thể miêu tả cụ thể chi tiết và hay đến thế.

-      Mỗi tác của Tô Hoài sẽ trở thành những bông hoa tỏa sắc trong khu vườn văn học Việt Nam

-      Đánh giá, cảm nhận của bản thân.


BÌNH LUẬN

Ảnh đại diện của bạn