AI ngày tàn thế giới hay sáng tạo thế giới?

AI ngày tàn thế giới hay sáng tạo thế giới?

10 - 10/01/2019

Đối với tất cả mọi bạn trẻ khi nói về công nghệ mới thì hầu hết các bạn đều đưa ra vô số những tiến bộ khoa học công nghệ trong chế tạo, trong nghiên cứu khoa học, trong nghiên cứu y học, nông nghiệp,... Nhưng khi nói đến AI hay trí thông minh nhân tạo thì hầu hết đều có những ý kiến trái chiều về vấn đề này. Quả thực các bạn đã đọc và xem phim với vô số những minh chứng tất cả đều xoay quanh sự diệt vong của loài người và sự tồn tại của người máy thông minh thay thế con người. Nhưng các bạn có bao giờ tựu trả lời mình và giải thích tại sao như vậy chưa. Nếu như bạn đã chưa tìm thấy câu tra lời thì với bài viết này mình mong rằng sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc về vấn đề này.

Mình sẽ đưa các bạn đi đến tìm hiểu AI (trí thông minh nhân tạo) là gì? Tại sao nó lại ảnh hưởng lớn đến thế giới? Tại sao chúng ta lại sợ AI phát triển?

AI là gì?

Trí tuệ nhân tạo hay trí thông minh nhân tạo (tiếng Anh: Artificial intelligence hay tiếng Anh: Machine intelligence - AI) là một ngành thuộc lĩnh vực khoa học máy tính (tiếng Anh: Computer science). Là trí tuệ do con người lập trình tạo nên với mục tiêu giúp máy tính có thể tự động hóa các hành vi thông minh như con người. Trí tuệ nhân tạo khác với việc lập trình logic trong các ngôn ngữ lập trình là ở việc ứng dụng các hệ thống học máy (tiếng Anh: machine learning) để mô phỏng trí tuệ của con người trong các xử lý mà con người làm tốt hơn máy tính. Cụ thể, trí tuệ nhân tạo giúp máy tính có được những trí tuệ của con người như: biết suy nghĩ và lập luận để giải quyết vấn đề, biết giao tiếp do hiểu ngôn ngữ, tiếng nói, biết học và tự thích nghi,….

Trí tuệ nhân tạo (AI) chia thành hai trường phái tư duy: TTNT truyền thống và Trí tuệ tính toán.

TTNT truyền thống: hầu như bao gồm các phương pháp hiện được phân loại là các phương pháp học máy(machine learning), đặc trưng bởi hệ hình thức (formalism) và phân tích thống kê. Nó còn được biết với các tên TTNT biểu tượng, TTNT logic, TTNT ngăn nắp (neat AI) và TTNT cổ điển (Good Old Fashioned Artificial Intelligence). Các phương pháp gồm có:

Hệ chuyên gia:

Áp dụng các khả năng suy luận để đạt tới một kết luận. Một hệ chuyên gia có thể xử lý các lượng lớn thông tin đã biết và đưa ra các kết luận dựa trên các thông tin đó. Clippy chương trình trợ giúp có hình cái kẹp giấy của Microsoft Office là một ví dụ. Khi người dùng gõ phím, Clippy nhận ra các xu hướng nhất định và đưa ra các gợi ý.

Lập luận theo tình huống.

Mạng Bayes.

Mạng Bayesian là một công cụ hữu hiệu để biểu diễn lối tư duy Bayesian và được sử dụng rộng rãi trong ngành khoa học dữ liệu khi khối lượng dữ liệu có kích thước lớn và có tính ngẫu nhiên. Mạng Bayesian cho phép chúng ta mô hình hóa lại những kịch bản khác nhau, biểu diễn độ phụ thuộc xác suất giữa các đầu vào và đầu ra tương ứng.

Trí tuệ tính toán: nghiên cứu việc học hoặc phát triển lặp (ví dụ: tinh chỉnh tham số trong hệ thống, chẳng hạn hệ thống connectionist). Việc học dựa trên dữ liệu kinh nghiệm và có quan hệ với Trí tuệ nhân tạo phi ký hiệu, TTNT lộn xộn (scruffy AI) và tính toán mềm (soft computing). Các phương pháp chính gồm có:

Mạng neural: các hệ thống mạnh về nhận dạng mẫu (pattern recognition).

mạng neural được xây dựng để mô phỏng lại cách hoạt động của bộ não con người. Đối với mạng neural thông thường, mỗi sự kiện đầu vào x được xử lý một cách độc lập và đưa ra đầu ra y tương ứng mà không có sự trao đổi thông tin thu thập được tại mỗi đầu vào x trong mạng. Tuy nhiên, bộ não con người hoạt động một cách phức tạp hơn thế nhiều với sự kết hợp của nhiều dạng thông tin và sự kiện với nhau để đưa ra kết luận cuối cùng.

Hệ mờ (Fuzzy system): các kỹ thuật suy luận không chắc chắn, đã được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống công nghiệp hiện đại và các hệ thống quản lý sản phẩm tiêu dùng.

Tính toán tiến hóa (Evolutionary computation): ứng dụng các khái niệm sinh học như quần thể, biến dị và đấu tranh sinh tồn để sinh các lời giải ngày càng tốt hơn cho bài toán. Các phương pháp này thường được chia thành các thuật toán tiến hóa (ví dụ thuật toán gene) và trí tuệ bầy đàn (swarm intelligence) (chẳng hạn hệ kiến).

TTNT dựa hành vi (Behavior based AI): một phương pháp module để xây dựng các hệ thống TTNT bằng tay.

Người ta đã nghiên cứu các hệ thống thông minh lai (hybrid intelligent system), trong đó kết hợp hai trường phái này. Các luật suy diễn của hệ chuyên gia có thể được sinh bởi mạng neural hoặc các luật dẫn xuất (production rule) từ việc học theo thống kê như trong kiến trúc ACT-R.

Các phương pháp trí tuệ nhân tạo thường được dùng trong các công trình nghiên cứu khoa học nhận thức (cognitive science), một ngành cố gắng tạo ra mô hình nhận thức của con người (việc này khác với các nghiên cứu TTNT, vì TTNT chỉ muốn tạo ra máy móc thực dụng, không phải tạo ra mô hình về hoạt động của bộ óc con người).

Tại sao nó lại ảnh hưởng lớn đến thế giới?

Trên thế giới các ngành, các lĩnh vực  khác nhau đều có sự hỗ trợ của máy móc và để vận hành các thiết bị công nghệ đó con người đó sử dụng mạng kết nối xử lý hỗ trợ của trí thông minh nhân tạo. Vì các hệ thống này hoạt động 24/24 không cần có sự hỗ trợ của con người. Đồng thời tiết kiệm vô số các khoản chi dưới hoạt động của con người. Không những thế nó còn có độ chính xác và tỷ mỹ tuyệt đối mà không con người nào có thể làm được. Chính vì lý do đó càng ngày con người càng được thay thế bằng những công nghệ tối tân nhất. Hiện giờ AI đã hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau như:

Trợ lý ảo

Trí tuệ nhân tạo giúp các trợ lý ảo linh hoạt hơn trong xử lý yêu cầu nhờ học hỏi thói quen sinh hoạt của người dùng và dự đoán cảm xúc. Trong tương lai, các "nàng" Siri, Alexa... được kỳ vọng có thể nhận diện qua giọng nói, phân tích ký tự. Ngoài ra, trợ lý còn có thể tự đưa ra các quyết định hoặc đặt lịch hẹn cho chủ nhân dựa trên tình hình giao thông, thời tiết...

Nhà thông minh

AI là tương lai của công nghệ nhà ở. Theo đó, các bộ lõi nhà thông minh có khả năng học hỏi và ghi nhớ người dùng qua lệnh giọng nói, hành vi, thói quen... sau đó kết hợp cùng xu hướng vạn vật Internet. Chẳng hạn, ngay khi bạn thức dậy thì một ly cà phê nóng đã chuẩn bị sẵn từ chiếc máy làm cà phê do AI kích hoạt.

Xe tự lái

Năm 2016, công ty Otto sở hữu bởi Uber đã thành công trong việc vận chuyển 50.000 lon bia Budweisers bằng xe vận tải tự lái. Về lợi ích kinh tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho vận tải đường dài có thể giảm chi phí, ngoài ra còn giúp hạn chế tối đa những tai nạn chết người.

Công ty nghiên cứu và tư vấn công nghệ thông tin hàng đầu thế giới Gartner dự đoán, đến 2020, trên toàn cầu sẽ có 250 triệu chiếc xe kết nối với nhau thông qua hệ thống Wi-Fi. Chúng sẽ tự "giao tiếp" để cho ra lộ trình tốt nhất.

Gaming

Những ứng dụng của trí thông minh nhân tạo vào lập trình game đã diễn ra từ các thập kỷ trước, ở những hình thái đơn sơ. Đơn cử như cách các hồn ma trong trò chơi Pacman luôn tìm ra cách bám đuổi theo người chơi trong trận địa mê cung.

Sau nhiều chục năm phát triển, các NPC (non-player character - nhân vật người chơi không điều khiển) được tối ưu AI, từng hành động và tương tác đều phù hợp với bối cảnh xung quanh và hành động của người chơi. Trong trò chơi GTA V, hệ thống AI có thể điều khiển các phương tiện như xe hơi, mô tô dựa trên tín hiệu giao thông và bản đồ.

Y tế

Thiết bị bay không người lái hiện được nghiên cứu để ứng dụng trong các trường hợp cấp cứu. Ưu điểm của nó là tốc độ nhanh hơn xe chuyên dụng đến 40%, thuận tiện tại các địa hình hiểm trở.Thông qua hệ thống video call, các bác sĩ còn có thể tiếp cận sớm nạn nhân hoặc người chăm sóc, đưa ra những hướng dẫn nhằm hạn chế mức độ nghiêm trọng của tai nạn.

Mua sắm

Từ 2013, Amazon ấp ủ tham vọng nâng sức ảnh hưởng của AI lên chuỗi giá trị cho khách hàng. Cụ thể, hãng được cấp bằng sáng chế cho ý tưởng bán hàng cho người dùng trước khi người tiêu dùng có ý định mua. Món hàng đúng với sở thích, thói quen, nhu cầu... sẽ có mặt trước nhà của họ, việc còn lại là thanh toán.

Bên cạnh đó, trí thông minh của máy móc còn giúp người làm trong lĩnh vực kinh doanh định giá cho sản phẩm. Quá trình này thực hiện theo thời gian thực, dựa trên những thông tin thu thập về thị trường, người tiêu dùng và các chỉ số liên quan như chứng khoán, dòng vốn...

Bất động sản

Với trí tuệ nhân tạo, các nhà kinh doanh bất động sản tại các nước phát triển còn có thể truyền tải thông tin sản phẩm đến đúng đối tượng người mua chỉ trong thời gian vài phút. Ngược lại, chỉ cần đưa lệnh tìm kiếm, các sản phẩm thích hợp cũng sẽ gửi đến người mua.

Đây là kết quả từ việc học hỏi liên tục dựa trên thông tin và hành vi người dùng, chứ không đơn thuần chỉ xếp loại theo từ khóa.

Nhiếp ảnh di động

Hãng sản xuất điện thoại Oppo đã triển khai trí tuệ nhân tạo lên trình camera trước trên smartphone. Khởi đầu là mẫu F5, ứng dụng camera biết phân tách chi tiết giữa chủ thể (khuôn mặt và những thông tin chính, quan trọng của người được chụp) với hậu cảnh, từ đó áp dụng phương án tối ưu để làm mờ các chi tiết phụ, không quan trọng.

Oppo F7 phân tích khuôn mặt người được 296 điểm ảnh, cao hơn 30% so với thế hệ trước, cộng thêm khả năng nhận biết 16 môi trường. Công nghệ ngày càng hoàn thiện trên chiếc Find X ra mắt mới đây. Không chỉ camera, hãng còn kết hợp với các nhà sản xuất chipset để trang bị vi xử lý có tích hợp AI vào sản phẩm, mang đến chất lượng ảnh vượt trội và tối ưu hoá hiệu năng, điện năng.

Có thể nói hiện giờ tầm ảnh của AI rất mạnh mẽ nó làm ảnh hưởng hầu hết trong các lĩnh vực đời sống con người. Thậm chí trong tương lai gần con người sẽ được thay  thế toàn bộ bằng máy móc và thậm chí các hoạt động sinh hoạt bình thường nhất của con người cũng sẽ được máy móc thay thế hoàn toàn.

Tại sao chúng ta lại sợ AI phát triển?

Với tốc độ phát triển vượt bậc của "trí tuệ" người máy, cùng "khả năng" mạnh mẽ của chúng có thể sẽ mạnh hơn con người, chưa kể lĩnh vực hoạt động sôi nổi rộng rãi của chúng là vô thiên lủng,... rất nhiều người đang lo lắng rằng người máy thông minh lanh lợi và tháo vát sẽ vượt qua con người trong một tương lai không xa (trong đó có mình :D). Nhất là trong nhiều bộ phim và tiểu thuyết khoa học giả tưởng xuất hiện gần đây, "chiến tranh" giữa con người và người máy được khai thác tương đối nhiều mà "trình độ" của bọn người máy thì phải nói là không thể lường trước được.

Nhưng, liệu AI có thực sự là sẽ vượt qua con người? Người máy rốt cuộc cũng chỉ là người máy do con người làm ra thôi mà? Dẫu "Trí tuệ" của chúng có phát triển tới đâu, đó cũng chính là trí tuệ con người?

Giống như hầu hết những sự lo sợ của con người khi đối mặt với 1 tương lai mờ mịt cùng với vô số giả thiết được đặt ra hầu hết kết quả là sự diệt vong của cong người và được thay thế bằng máy móc. Quả thật theo bản thân tôi cho rằng bất cứ hành động nào của con người đều dẫn đến sự diệt vong của loài người chứ không chỉ không chỉ là sự phát triển công nghệ AI. Có thể nói công nghệ AI càng phát triển thì những nguy cơ đối với con người càng thấp, như việc phát triển nền công nghệ mới giúp cho con người nghiên cứu và chữa trị các căn bệnh không có thuốc chữa, kéo dài tuổi thọ, phát triển khả năng con người, thậm chí sáng tạo ra con người (công nghệ gen đã thành công tại Trung Quốc) biết đâu được trong tương lại không xa với công nghệ mới con người có thể thay đổi cơ thể sống giống như phục sinh bản thân bằng công nghệ chuyển hoá tế bào và bộ não. Thậm chí với công nghệ mới con người có thể dịch chuyển không gian, các phi thuyền không người lái có thể đi tìm ra vô số hành tinh có sự sống để con người di cư tới đó,.... Tất cả những thứ đó có thể xảy ra nếu như công nghệ mới phát triển vượt bậc. Tuy tất cả những thứ đó đều chỉ là giả thuyết nhưng nó vẫn có thể xãy ra nếu nền văn minh của nhân loại có những bước tiến nhảy vọt. Vậy tại sao những thứ giả thuyết gần như không thể thực hiện được con người cũng đều có thể làm được vậy AI là do con người tạo ra và học hỏi cũng như sự phát triển của nó cũng từ con người vậy mà con người lại không thể không chế được hay sao. Thực tế AI bản thân nó như 1 đứa trẻ, để dạy dỗ 1 đứa trẻ con người không thể dạy cho đứa trẻ đó tốt hay sao, nếu như không thể dạy dỗ nó thì sự diệt vong của con người là rất đáng. Chúng ta thử đặt Chúa tạo ra con người và con người đã phản lại lời chúa nhưng xuyên suốt lịch sử con người vẫn không ngừng tìm kiếm chúa vậy con người là tốt hay xấu và có đáng tồn tại hay không. Từ khái niệm đó ta có thể thay thế bằng AI cũng như bản thân chúng ta hiện tại vậy tại sao chúng ta không cho AI làm bản chất tốt và đưa AI thành con người thì kết quả sẽ ra sao đó chính là câu trả lời của bản thân cho sự nên hay không nên phát triển AI.






Bình luận

Ảnh đại diện của bạn